Spitsbergen

Spitsbergen

Spitsbergen is een eilandengroep die bestaat uit 3 grotere en een 80-tal kleine eilanden. Het gelegen in de Noordelijke IJszee ten noorden van Noorwegen. De hoofdstad is Longyearbyen.

Een internationale reispas met geldigheid tot 6 maanden na terugkomst, is voor Belgen noodzakelijk om naar Spitsbergen te reizen. Hoewel staatskundig behorend tot Noorwegen, met een beperkte mate van zelfbestuur, behoort Spitsbergen wel tot de Europese Unie maar niet tot de Schengen-zone.

Oppervlakte: 61.000 km²
Tijdzone: GMT+1
Munteenheid: Noorse Kroon (NOK)
Taal: Noors
Inwoners: 2.800
Bevolkingsdichtheid: 0.04 inwoners per km²

 

Geografie

 

De archipel van Svalbard ligt in de Noordelijke IJszee tussen 74 tot 81 graden noorderbreedte en 10 tot 35 graden oosterbreedte. Qua oppervlakte is het ongeveer even groot als België en Nederland samen. De grootste eilanden zijn Spitsbergen, Nordaustlandet, Barentsøya, Edgeøya en Prins Karls Forland. Staatskundig behoort Svalbard tot Noorwegen al is er een zekere mate van autonomie. De grootste plaatsen op Spitsbergen zijn de hoofdstad Longyearbyen, het internationaal onderzoekscentrum Ny-Ålesund en de Russische mijnstad Barentsburg. Sveagruva, Hornsund, Moskushamn, Grumantbyen, Abandoned, Tunheim, Isfjord Radio en Pyramiden zijn de andere nederzettingen op Spitsbergen. Er is geen enkele wegverbinding tussen deze verschillende plaatsen.

Landinwaarts wordt het landschap gekenmerkt door imposante bergen met spitse toppen die boven brede valleien uittorenen. Het hoogste punt wordt gevormd door de Newton- en Perriertoppen (1.717 m hoog). 60% van de landmassa van de eilandengroep is verder bedekt door gletsjers. Aan de westelijke en noordelijke kust bevinden zich fjorden.

 

 

Klimaat

 

Spitsbergen heeft een poolklimaat. Dankzij de Warme Golfstroom wordt het echter zelden extreem koud en blijven de wateren rondom het eiland voor het grootste deel van het jaar ijsvrij en bevaarbaar. De gemiddelde wintertemperatuur is -12 graden maar geregeld daalt de temperatuur naar waardes tussen -20 graden en -30 graden. De wind speelt echter een belangrijke rol en kan de gevoelstemperatuur nog kouder maken. Doordat de zee in maart het koudst is, is dit ook de koudste maand van het jaar. De gemiddelde zomertemperatuur bedraagt +5 graden maar uitschieters tot +20 graden zijn mogelijk. De westkant is alleszins warmer dan de oostkant door de loop van de Golfstroom. De noordoostkant staat daarentegen onder invloed van noordpoolijs en een koude poolwind. Spitsbergen heeft over het algemeen een lage luchtvochtigheid, waardoor het minder koud aanvoelt, dan dat de thermometer aangeeft.

Er is geen echt natte of droge periode op Spitsbergen. Met enkele tientallen millimeters per maand is de neerslag gelijk verdeeld over het jaar. Over het algemeen zijn april, mei en juni wel de droogste maanden. In de lagere delen van Spitsbergen is de bodem bedekt met sneeuw tussen september en begin juni. Slechts een paar maanden is de sneeuw gesmolten. Boven de 600 meter ligt er het hele jaar door sneeuw. Door de altijd aanwezige wind stuift de sneeuw vaak op. In droge beschutte gebieden kan daardoor toch 1 tot 4 meter sneeuw liggen, terwijl de winderige gebieden nauwelijks een sneeuwdek hebben.

Doordat Spitsbergen tussen de 74 en 81 graden noorderbreedte ligt, zakt de zon 's zomers tijdenlang niet onder de horizon. De middernachtzon begint in Longyearbyen op 16 april en duurt tot 22 augustus. De winternacht begint op 26 oktober en duurt tot 16 februari.

 

FAUNA & FLORA

Zo'n 7% van het land is bedekt met vegetatie. In de zomer ontdooit de bovenste laag in beschutte delen en kan de flora tot leven komen. In de omgeving van Longyearbyen groeien zo'n 100 soorten planten en op heel Spitsbergen zijn er 176 bekend. Op Spitsbergen zijn vijf soorten bomen te vinden. Dit zijn vier soorten wilgen en één berksoort. Deze bomen worden nooit hoger dan 30 centimeter. Daarna vriezen ze dood.

Er zijn slechts vijf soorten landzoogdieren op Spitsbergen te vinden: de ijsbeer, de walrus, de arctische vos, het rendier en de veldmuis. In 1930 is er een kudde bizons op het eiland uitgezet, maar in 1985 was de hele kudde uitgestorven. Tijdens de zomer zijn de ijsberen aan de noord- en oostkust van Spitsbergen te vinden. In de winter zwerven ze vooral langs de westkust, maar ook in de zomer zwerven ze hier weleens rond. Oudere, mannelijke ijsberen kunnen hongerig en zeer agressief zijn. De ijsbeer wordt beschreven als bijziend en zeer nieuwsgierig en als een dier waarvan het wenselijk is om grote afstand van te bewaren. Op Spitsbergen zijn ongeveer 2.000 ijsberen die gemiddeld 20 jaar oud worden.