Noorwegen

 

Noorwegen

Het Koninkrijk Noorwegen is gelegen op het westelijk deel van het Scandinavisch Schiereiland. De buurlanden zijn Zweden, Finland en Rusland. Aan de andere kant van de Noorzee liggen het Verenigd Koninkrijk en de Faeröer Eilanden, ten zuiden aan de overzijde van het Skagerrak is Denemarken gelegen.

De hoofdstad is Oslo en is de grootste stad, andere zijn Bergen, Trondheim en Tromsø.

Het volstaat om te reizen met een Belgische identiteitskaart. Noorwegen behoort niet tot de Europese Unie maar wel tot de Schengen-zone.

Oppervlakte: 385.000 km²
Tijdzone: GMT+1
Munteenheid: Noorse Kroon (NOK)
Taal: Noors
Inwoners: 5.200.000 (2016)
Bevolkingsdichtheid: 16 inwoners per km²

 

Geografie

 

Noorwegen kan ingedeeld worden in vier landschappen. Het Ostlandet is het dichtstbevolkte gebied. Hier liggen de meest uitgestrekte bossen en de drukst bezochte vakantiegebieden. In Vestlandet liggen de beroemde fjorden en met sneeuw bedekte bergen. Trøndelag ligt in het midden van Noorwegen en is een betrekkelijk vlak en vruchtbaar gebied. Nordlandet bestaat uit bergen, eilanden en fjorden. Dwars door het gebied loopt de Poolcirkel en hier wonen ook de Samen (Lappen). Het Noorse bergland onstond 340 miljoen jaar geleden. Tijdens de ijstijden werd het bergland bedekt met een 2000 meter dikke ijslaag. De gletsjers slepen diepe kloven in het landschap en zo onstonden de fjorden. Fjorden kunnen tientallen kilometers landinwaarts reiken. Het verst landinwaarts reikt de Sognefjord (204 km).

 

 

De hoogste bergtoppen liggen tussen de hoofdstad Oslo en Trondheim. De Galdhøpiggen en de Glittertind zijn met ongeveer 2.650 meter de hoogste toppen. Meer dan de helft van het land ligt boven 500 m, ongeveer een kwart boven 1.000 m. Tussen de fjorden vindt men vaak de 'fjell', een onbewoonde rotsachtige hoogvlakte. Noorwegen heeft uitgebreide gletsjergebieden. De Jostedalsbreen is met 815 km² het op één na grootste gletsjerveld van Europa. Rivieren en beken zijn door de vele watervallen en stroomversnellingen onbevaarbaar voor de scheepvaart. Ongeveer 3% van de totale oppervlakte bestaat uit landbouwgrond. Een nog kleiner percentage bestaat uit steden en wegen. Een kwart van Noorwegen wordt bedekt door bossen, de rest door bergen, rivieren en meren. Noorwegen telt ongeveer 15.000 eilanden, waarvan er maar ongeveer 2.000 bewoond worden.

 

Regio's

Zuid-Noorwegen

Zuid-Noorwegen is een prima gebied om de Noorse zomer te proeven en staat bekend om haar rotsachtige kustlijn met pitoreske dorpjes en witte huisjes. De grootste stad in Zuid-Noorwegen is Kristiansand. Dichtbij Kristiansand liggen de idyllische eilandjes Flekkerøy, Oksøy en Grønningen. Ze worden gedurende de zomer druk bezocht. Andere promimente plaatsen zijn Mandal, Arendal en Skien. Morgedal staat bekend als de bakermat van het skiën. Lindesnes is het meest zuidelijk punt van Noorwegen.

 

Oost-Noorwegen

Oost-Noorwegen heeft een landschap dat varieert van de hoogste bergen in Noord-Europa in het Nationaal Park Jotunheimen tot de uitgestrekte bossen met haar wolvenpopulaties langs de Zweedse grens en de rotsachtige kustlijn ten zuiden van Oslo. Bergwandelen is in deze regio een populaire activiteit. Er zijn gemarkeerde wandelpaden en een ruim accommodatieaanbod. Ook zijn er tal van wintersportgebieden in dit deel van het land. Ga raften in Sjoa of brengt een bezoek aan de Olympische stad Lillehammer.

 

Westelijke fjorden

De Westelijke Fjorden staan bekend om hun uitstekende toegangkelijkheid. De streek leent zich voor wandelingen, gletsjertochten, vissen en fietsen. De hoogste watervallen zijn te vinden in de Geirangerfjord en de Sognefjord is de op één na langste fjord ter wereld. Ook de rotsformaties rond de Lysefjord zijn beroemd en met name de Prekestolen is indrukwekkend. In het noordelijk deel liggen Kristiansund en Ålesund, bekend vanwege de gedroogde kabeljauw en haring. Ålesund geniet ook bekendheid vanwege haar Jugendstil architectuur. Molde is de stad van de rozen en kent een vermaard internationaal jazzfestival. Stavanger heeft het grootste aantal historische houten huizen van Europa en wordt ook wel de Noorse oliehoofdstad genoemd.

 

 

Centraal-noorwegen

Centraal-Noorwegen of Trøndelag heeft een gevarieerde natuur met een rotsachtige kuslijn in het noorden, donkere bossen nabij de Zweedse grens en bergachtig terrein in het zuiden. Het is ook bekend om haar zalmrivieren, en dan met name de Namsen-rivier. Het plaatsje Røros en de houten mijnwerkershuisjes in het stadje staan vermeld op UNESCO's werelderfgoedlijst. Het Dovrefjell berggebied leent zich goed voor zowel wandelen als skiën. Zeer de moeite is ook een rit lans de 650 km lange Kystriksveien langs de oogverblindend mooie kust.

 

LOFOTEN & VESTERÅLEN

De Lofoten en Vesterålen genieten bekendheid vanwege de uitstekende zeevismogelijkheden, de fascinerende landschappen, hun geïsoleerde vissersgemeenschappen en walvissafari's. Deze regio behoort samen met het fjordengebied tot de populairste bestemmingen in Noorwegen. De Warme Golfstroom zorgt in vergelijking met andere regio's op gelijke breedte, zoals bijvoorbeeld Alaska of Groenland, voor een mild kustklimaat. De Lofoten kennen als zodanig zachte winters en een verhoudingsgewijs koele zomer.

 

Noors-lapland

Noors Lapland staat bekend om het wildleven, de middernachtzon en het noorderlicht. Ook wonen er de Samen, de oorspronkelijke Noorse bewoners. Veel van de belangrijkste Samen-instellingen, zoals het parlement, zijn te vinden in Karasjok. De Noordkaap is de noordelijkste locatie op het vasteland van Europa. Het landschap van Noors Lapland varieert van bergen en smalle fjorden met oogstrelende vissersdorpjes tot eindeloze toendra's en wildernis. Langs de kust toornen sommige bergen meer dan duizend meter boven de zeespiegel uit. Je ontmoet hier walvissen, adelaars, zeevogels en de koningskrab. Ook een zeereis aan boord van de beroemde Hurtigruten behoort tot de mogelijkheden evenals avontuurlijke sneeuwscooter- en hondensledetochten in de winter.

 

Klimaat

 

Het klimaat vertoont sterke lokale verschillen, voor een deel een gevolg van de grote uitgestrektheid van het land. Verder stroomt langs de kust de Warme Golfstroom, die het klimaat van Noorwegen belangrijk beïnvloedt. Zo is het een feit dat het in Noorwegen gemiddeld warmer is dan in veel landen die op dezelfde hoogte liggen. Aan de westkust, het fjordengebied, heerst een warm gematigd zeeklimaat met zachte en regenachtige winters. In het hoge noorden kan de temperatuur 's-winters dalen tot -40 graden.

In de zomer komt de temperatuur regelmatig boven de 20 graden. Hier heerst een echt toendraklimaat. Doordat het klimaat vrij droog is en er weinig wind staat zijn de lage temperaturen goed te verdragen. Ten oosten van de bergketens heeft het binnenland een landklimaat. Op sommige plaatsen is het daar zo droog dat men in de landbouw genoodzaakt is om te irrigeren. Enkele van de droogste plekjes van Europa zijn hier te vinden. De neerslaghoeveelheden nemen daar af tot beneden 500 mm per jaar.

De zomers in Noorwegen kunnen zonnig en warm zijn, en variëren van vier maanden in het zuiden tot twee maanden in het noorden. De hoogste neerslaghoeveelheden worden aangetroffen in de omgeving van Bergen, meer dan 2.000 mm per jaar.

 

Fauna & FLora

De boomgrens, in Zuid-Noorwegen op circa 1.000 m zeehoogte gelegen, daalt geleidelijk en bereikt nabij de Noordkaap het zeeniveau. Naast talrijke naaldbossen, 70% van de bebossing, komen er ook loofbossen voor in Noorwegen. In het zuiden vindt men op de vruchtbare gronden de noordelijkste uitlopers van de Midden-Europese loofbossen met eik, gewone es, ruwe iep, Noorse esdoorn, hazelaar en meelbes. In hoger gelegen gebieden en in het noorden blijft de vegetatie beperkt tot een soort struikgewas bestaande uit dwergberken en jeneverbessen. Op de hoogvlaktes groeien veel moerasplanten, heide en rendiermos. Op veel plaatsen langs de kust is de vruchtbare bovenlaag verdwenen en daar groeit niet veel meer. In vochtige voedselrijke dalen en kloven groeit een naaldwoudtype met manshoge kruiden en varens. In de bossen van Midden-Noorwegen vindt men veel wilde vruchten: o.a. bosbessen, frambozen en wilde aardbeien. In de loof- en dennenbossen komen veel paddestoelen voor.

 

Eén van de bekendste grote dieren in Noorwegen is de eland, die veel voorkomt in grote delen van Noord-Noorwegen. Tienduizenden meestal tamme rendieren leven vooral in de provincie Finnmark en worden door de Samen als vee gebruikt. Wilde rendieren leven o.a. op de Dovrefjell. Muskusossen zijn na de 2de Wereldoorlog opnieuw uitgezet omdat ze werden opgegeten vanwege het gebrek aan voedsel. Wolven komen zelden voor, en zijn vaak afkomstig van Zweden. Grote dieren als bruine beer, veelvraat en lynx komen dankzij strenge bescherming nog steeds voor. Poolvos en poolhaas werden voor hun pels gejaagd en daardoor steeds zeldzamer. Ook zij behoren nu tot de beschermde dieren. Bijzonder is de lemming, een soort woelmuis. Eén keer per drie of vier jaar verplaatsen ze zich door overbevolking massaal over bergen, door dalen en steken rivieren en meren richting westkust. Een bekend beeld zijn de duizenden lemmingen die zich blind in een ravijn storten en zichzelf de dood injagen.

 

 

Noorwegen is vooral rijk aan watervogels: eenden, meeuwen, zeekoeten en de bekende papegaaiduiker komen veel voor. Op sommige eilanden voor de kust komen meer dan 200 vogelsoorten voor. Landinwaarts is de auerhoen een bekende verschijning. De zee voor de kust is zeer rijk aan vis, mede dankzij de hoge zeewatertemperatuur door de Warme Golfstroom. Enkele walvissoorten komen voor in de Noordelijke IJszee. Koolvis, makreel en kabeljauw komen veel voor. In mindere mate vindt men er platvis, heilbot en zeewolf. In de meren en rivieren leven o.a. zalm, forel, baars, brasem en snoek. Koudbloedige dieren als reptielen zijn maar schaars vertegenwoordigd; de adder komt uitsluitend in het zuiden voor en de kleine hagedis bereikt zijn noordgrens in Noorwegen.

 

GASTRONOMIE

 

Vis speelt in de Noorse keuken vanzelfsprekend de hoofdrol. Tot de belangrijkste soorten horen torsk (kabeljauw), laks (zalm) en reker (garnalen). Echter ook voor vleesliefhebbers zijn er delicatessen. Zo blijven de kjøttkaker of overheerlijke vleesballetjes het lievelingseten van traditiebewuste Noren. Om maar te zwijgen over gerookt of gestoofd rendiervlees dat vooral in Noord-Noorwegen veel gegeten wordt. Typisch Noors zijn ook de snacks of tussendoortjes die je kan eten bij vele de straatkraampjes of gatekjøkken. De Noren houden trouwens net als de Nederlanders van kaas en eten een soort bruine, zoete geitenkaas. Deze zult u dan ook regelmatig als beleg aantreffen of in een maaltijd verwerkt zien.